व्यंगचित्रकार ते 'किंगमेकर': हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे यांचा अविस्मरणीय झंझावाती प्रवास
व्यंगचित्रकार ते किंगमेकर असा थक्क करणारा प्रवास करणारे शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचा जीवनपट. मराठी अस्मिता आणि हिंदुत्वाचा प्रखर आवाज उठवत त्यांनी कोणत्याही पदाविना महाराष्ट्राच्या राजकारणावर हुकूमत गाजवली. त्यांच्या संघर्षाची, राजकीय क्रांतीची आणि शेवटच्या प्रवासाची सविस्तर माहिती देणारा विशेष लेख. (२९५ characters)
Balasaheb Thackeray biography : माथेवर टिळा, अंगात भगवे वस्त्र, गळ्यात रुद्राक्ष माळा आणि शब्दांतून ओसंडून वाहणारा करारी बाणा—हे केवळ एक व्यक्तिमत्त्व नव्हते, तर महाराष्ट्राच्या राजकारणाला कलाटणी देणारे एक वादळ होते. व्यंगचित्राच्या कुंचल्यातून समाजमनावर रेघोट्या ओढणाऱ्या एका कलाकाराने पुढे जाऊन देशातील सर्वात मोठ्या राजकारण्यांना आपल्या मातोश्री निवासस्थानावरून इशारे दिले. कधीही निवडणूक न लढवता आणि कोणत्याही घटनात्मक पदावर न बसता राज्याचा 'किंगमेकर' ठरलेल्या शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांचा जीवनप्रवास आजही तितकाच थक्क करणारा आहे.
बाल केशव ठाकरे यांचा जन्म २३ जानेवारी १९२६ रोजी पुण्यात झाला. प्रबोधनकार केशव सीताराम ठाकरे यांच्या सामाजिक आणि राजकीय विचारांचा वारसा त्यांना घरातूनच लाभला होता. आपल्या करिअरची सुरुवात त्यांनी 'फ्री प्रेस जर्नल'मध्ये व्यंगचित्रकार म्हणून केली. आपल्या कुंचल्याच्या फटकाऱ्यांनी तत्कालीन सत्ताधीशांना घायाळ करणाऱ्या बाळासाहेबांनी पुढे १९६० मध्ये 'मार्मिक' हे साप्ताहिक सुरू केले. या साप्ताहिकाच्या माध्यमातून त्यांनी 'मराठी माणूस' आणि त्याच्या न्याय्य हक्कांचा आवाज उठवण्यास सुरुवात केली. याच विचारांच्या पायाभरणीतून १९ जून १९६६ रोजी 'शिवसेना' या प्रखर मराठीवादी संघटनेचा जन्म झाला.
मराठी अस्मितेच्या रक्षणासाठी स्थापन झालेली शिवसेना पाहता-पाहता महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यात पोहोचली. बाळासाहेब केवळ व्यंगचित्रकारच राहिले नाहीत, तर ते एक अष्टपैलू संपादकही होते. मराठीत 'सामना' आणि हिंदीत 'दोपहर का सामना' या दैनिकांच्या माध्यमातून त्यांनी आपली भूमिका मांडली. त्यांनी मांडलेले विचार 'हिंदुहृदयसम्राट' या पदवीपर्यंत त्यांना घेऊन गेले. त्यांची भाषणे आणि अग्रलेख म्हणजे राजकीय वर्तुळात भूकंपाची चिन्हे मानली जात असत. आणीबाणीचा काळ असो वा काश्मीरचा मुद्दा, त्यांनी तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांच्यावरही आपल्या व्यंगचित्रातून आणि शब्दांतून प्रहार केला होता.
राजकीय प्रवासात अनेक अडथळे आले, पण १९९५ मध्ये भारतीय जनता पक्षासोबत युती करून त्यांनी महाराष्ट्राच्या सत्तेवर भगवा फडकवला. जरी २००६ मध्ये त्यांचे पुतणे राज ठाकरे यांनी पक्ष सोडला असला, तरी बाळासाहेबांची शिवसेनेवरील पकड आणि जनतेचे त्यांच्यावर असलेले प्रेम कधीही कमी झाले नाही. १७ नोव्हेंबर २०१२ रोजी या वाघाने अखेरचा श्वास घेतला तेव्हा संपूर्ण मुंबई थबकली होती. त्यांच्या निधनानंतर शिवाजी पार्कवर झालेली त्यांची अंत्येष्टी हा एक ऐतिहासिक सोहळा ठरला. राजकीय पद नसतानाही त्यांना मिळालेला शासकीय सन्मान त्यांच्या कर्तृत्वाची साक्ष देणारा होता. त्यांच्या जीवनावर आधारित 'बालकडू' आणि 'ठाकरे' यांसारखे चित्रपट त्यांच्या वारशाची आजही आठवण करून देतात.
