वैभव लक्ष्मी व्रत कसे पाळावे? हिंदू धर्मातील ११ किंवा २१ शुक्रवार पाळले जाणारे हे व्रत देवी लक्ष्मीकडून संपत्ती, समृद्धी आणि मनःशांती मिळविण्यासाठी केले जाते. पुरुष आणि स्त्रिया दोघांसाठी असलेल्या या व्रताची संपूर्ण पूजा पद्धत, सात्विक भोजन नियम आणि उद्यापन (समारोप) विधीची सविस्तर माहिती, ज्यामध्ये सात महिलांना खीर वाटण्याची आणि व्रत कथा पुस्तके देण्याची परंपरा आहे. अक्षय समृद्धीसाठी या शक्तिशाली व्रताचे महत्त्व जाणून घ्या.

Vaibhav Laxmi Vrat 2025 : हिंदू धर्मात वैभव लक्ष्मी व्रत हे केवळ एक धार्मिक अनुष्ठान नसून, ते देवी लक्ष्मीकडून अक्षय समृद्धी, संपत्ती आणि मनःशांती प्राप्त करण्याचा एक शक्तिशाली मार्ग मानला जातो. हे व्रत ११ किंवा २१ शुक्रवार पाळले जाते आणि विशेषत: स्त्रिया आणि पुरुष दोघेही समान श्रद्धेने यात सहभागी होतात. पहिल्या वाक्यापासूनच वाचकांना खिळवून ठेवणारी या व्रताची महती, पूजेचे नियम आणि 'उद्यापन' समारंभाची परंपरा याबद्दल सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे सादर करत आहोत.

या व्रताचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे देवी लक्ष्मीची आठ रूपे असलेल्या अष्ट-लक्ष्मीची कृपा प्राप्त करणे. भक्तगण प्रत्येक शुक्रवारी अत्यंत भक्तिभावाने देवीची पूजा करतात, व्रत कथा वाचतात आणि नैवेद्य अर्पण करतात. या कठोर उपवासाचे पालन केल्याने कुटुंबात सुख, आनंद आणि भरभराट येते, अशी गाढ श्रद्धा आहे. हे व्रत श्रद्धेच्या बळावर भौतिक आणि आध्यात्मिक दोन्ही समृद्धीचा मार्ग प्रशस्त करते.

व्रताची आचारसंहिता आणि नियमावली :


वैभव लक्ष्मी व्रताचे पालन करण्यासाठी निश्चित कालावधी आणि कडक नियम आहेत. हे व्रत ११ किंवा २१ शुक्रवार पूर्ण करणे अनिवार्य आहे आणि त्याची सुरुवात कोणत्याही शुक्रवारी केली जाऊ शकते.

व्रतकर्त्यांनी सकाळी लवकर उठून स्नान करून शुद्ध अवस्थेत राहणे आवश्यक आहे. पूजेची मुख्य तयारी संध्याकाळी केली जाते, कारण देवी लक्ष्मीचा निवास आणि संचार सायंकाळी विशेषतः प्रभावी मानला जातो. पूजेसाठी एका लाकडी पाटावर (चौकी) लाल वस्त्र अंथरले जाते. यावर देवी लक्ष्मीची मूर्ती/प्रतिमा आणि श्रीयंत्र स्थापित केले जाते.

या पाटावर पाण्याने भरलेला तांब्याचा कलश ठेवला जातो, ज्यामध्ये काही तांदळाचे दाणे असतात. या तांदळाच्या दाण्यांवर चांदी किंवा सोन्याचे दागिने किंवा नाणे ठेवले जाते, जे धन आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे. दिवा लावून लक्ष्मीची पूजा केली जाते. संपूर्ण दिवसभर लक्ष्मी मंत्रांचा जप करणे आणि संध्याकाळी 'वैभव लक्ष्मी व्रत कथा' वाचणे हे व्रताचा अविभाज्य भाग आहे. संध्याकाळचे भोजन देवीला अर्पण करून ते सात्विक स्वरूपात (कांदा, लसूण किंवा मांस वर्जित) सेवन केले जाते.

उद्यापनाचा महत्त्व आणि समारोप :


व्रताचा समारोप अर्थात 'उद्यापन' हा शेवटच्या शुक्रवारी मोठ्या उत्साहाने आणि विधीपूर्वक केला जातो. या दिवशी नेहमीप्रमाणे पूजा केली जाते, परंतु खीर (तांदळाची खीर) हा खास प्रसाद तयार केला जातो. पूजा पूर्ण झाल्यानंतर, देवीच्या समोर नारळ फोडला जातो.

या समारंभाची सर्वात महत्त्वाची आणि भावपूर्ण प्रथा म्हणजे सौभाग्य साजरा करणाऱ्या किमान सात अविवाहित मुलींना किंवा इतर महिलांना खीर वाटणे. याव्यतिरिक्त, त्या प्रत्येकीला 'वैभव लक्ष्मी व्रत कथा' पुस्तकाची एक प्रत भेट दिली जाते, ज्यामुळे त्यांनाही हे व्रत करून देवीचा आशीर्वाद घेता येईल. उद्यापनाच्या शेवटी, देवी लक्ष्मीला कृतज्ञता व्यक्त करून आणि आपल्या मनोकामना पूर्ण व्हाव्यात यासाठी प्रार्थना केली जाते.

हे व्रत केवळ पूजा-अर्चा नाही, तर ते समर्पण, त्याग आणि धार्मिक शिस्तीचे प्रतीक आहे. वैभव लक्ष्मी व्रताचे पालन करणाऱ्या प्रत्येक भक्ताला देवी लक्ष्मी निश्चितच धन, आरोग्य आणि परमसुखाचा अनुभव देते, अशी कोट्यवधी हिंदूंची दृढ श्रद्धा आहे. धार्मिक आणि आध्यात्मिक जीवनात हे व्रत एक महत्त्वाचे स्थान टिकवून आहे, जे वर्षानुवर्षे श्रद्धा आणि परंपरेचा ठेवा जपते.

Updated On 3 Dec 2025 2:20 PM IST
Ashiti Joil

Ashiti Joil

यह प्रातःकाल में कंटेंट रायटर अँड एडिटर के पद पर कार्यरत हैं। यह गए 3 सालों से पत्रकारिता और डिजिटल मीडिया में सक्रिय हैं। इन्होंने लोकसत्ता, टाईम महाराष्ट्र, PR और हैट मीडिया में सोशल मीडिया कंटेंट रायटर के तौर पर काम किया है। इन्होंने मराठी साहित्य में मास्टर डिग्री पूर्ण कि है और अभी ये यूनिवर्सिटी के गरवारे इंस्टीट्यूड में PGDMM (Marthi Journalism) कर रही है। यह अब राजकरण, बिजनेस , टेक्नोलॉजी , मनोरंजन और क्रीड़ा इनके समाचार बनती हैं।

Next Story